مصرف چربی در بارداری | عوارض خوردن چربی زیاد در دوران حاملگی

خرداد ۹۹ | زمان مطالعه : ۹ دقیقه
مصرف چربی در بارداری

مصرف چربی در بارداری همیشه هم بد نیست؛ درواقع این موضوع بستگی به نوع چربی‌های مصرفی شما دارد. برخی از چربی‌ها مضر هستند و باعث افزایش چربی خون در بارداری می‌شوند و سلامت شما و جنین را به خطر می‌اندازند. اما چربی‌های سالم منبع خوبی از انرژی هستند و به بدن برای جذب برخی مواد مغذی کمک می‌کنند. آن‌ها همچنین می‌توانند اسیدهای چرب ضروری را که بدن شما قادر به ساخت آن نیست‌، فراهم آورند که برای رشد کودک شما در طول بارداری بسیار مهم است. در این مقاله همه چیز را درباره نوع و اندازه مجاز مصرف چربی در بارداری به شما خواهیم گفت.

ضرورت مصرف چربی در بارداری چیست؟

اکثر ما فکر می‌کنیم که مصرف چربی در بارداری در کل مضر هستند و بهتر است به طور کامل از رژیم غذایی ما حذف شوند؛ در حالی که حقیقت این است که چربی‌های سالم که در لیست غذاهای مفید در بارداری فرار دارند، برای سلامتی بدن مادر و جنین ضروری هستند. کودک شما نیز برای رشد و تکامل صحیح به این چربی‌ها نیاز دارد. چربی ها نقش مهمی در تکامل مغز و چشم به ویژه در سه ماهه سوم بارداری دارند و می‌توانند برخی از مواد مغذی حیاتی مورد نیاز برای ساخت و تکامل سلول های بدن شما و نوزادتان را تامین کنند. 

چربی های سالم همچنین، غنی از امگا 3 و 6 هستند که برای تکامل بدن کودک و بهبود سلامت قلب، سیستم ایمنی، مغز و چشم های او ضروری هستند. این چربی ها همچنین در تعادل خلق و خوی کودک نقش دارند. 

برخی از چربی‌ها نیز ممکن است منبع خوبی از فولات یا اسید فولیک باشند. اسید فولیک برای جلوگیری از نقایص لوله عصبی در کودک نیاز است. چربی‌های سالم همچنین، به عنوان یک حامل برای دریافت ویتامین‌های محلول در چربی ( ویتامین های A, D, E, K ) که برای رشد کودک شما لازم هستند‌، عمل می‌کنند. 

با این وجود، همانطور که دیدید ما از لفظ "چربی‌های سالم" استفاده کردیم؛ به این معنا که همه چربی‌ها سالم نیستند. از طرفی، حتی چربی‌های مفید هم نباید به مقدار زیاد مصرف شوند. 

مصرف کدام چربی در بارداری مفید است و کدام مضر؟

چربی‌هایی که باید در حد اعتدال خورده شوند: چربی‌های اشباع نشده

انجمن قلب آمریکا توصیه می‌کند که بیشتر چربی‌هایی که مصرف می‌کنید از چربی‌های اشباع نشده باشد که درواقع بهترین روغن در دوران بارداری هستند. چربی‌های اشباع نشده باید حدود ۲۵ درصد از کالری روزانه شما را تامین کنند. مثلاً در یک رژیم غذایی با ۲۰۰۰ کالری انرژی می‌بایست تقریباً ۵۰۰ کالری از طریق چربیها تامین شود که تقریبا معادل حدود ۵۰ گرم چربی می‌شود.

دو گروه چربی اشباع نشده وجود دارد:

  1. چربی‌های اشباع نشده تک پیوندی: مصرف روغن کنجد یا روغن زیتون‌، کانولا، آووکادو‌، آجیل‌ها‌، همچنین روغن و کره آجیل‌ در بارداری می‌تواند نیاز شما را به این نوع چربی برطرف کند.
  2. چربی‌های اشباع نشده چند پیوندی: دو نوع اصلی از چربی‌های چند اشباع نشده وجود دارد، امگا 3 و امگا 6.  این چربی‌ها در ماهی‌های روغنی نظیر قزل آلا، ساردین، سالمون، ماهی خال مخالی‌، آجیل‌ها‌، دانه‌ها‌، روغن آفتابگردان‌، برخی از مارگارین‌ها (کره گیاهی) و روغن کانولا یافت می‌شود. یادتان باشد که مصرف ماهی‌های روغنی را باید به دو بار در هفته محدود کنید؛ زیرا مصرف زیاد آن ممکن است جیوه زیادی وارد بدن کند که سمی است.

چربی‌هایی که باید مصرف آن ها محدود شود : چربی‌های اشباع شده

چربی‌های اشباع شده در دمای اتاق به صورت جامد هستند و عمدتاً در منابعی مانند گوشت، شیر و لبنیات یافت می‌شوند. این چربی‌ها باید کمتر از 6 درصد از کالری روزانه شما را شامل شوند. این مقدار تقریباً معادل ۱۳ گرم چربی اشباع شده در رژیم غذایی فردی است که باید روزانه حدود ۲۰۰۰ کالری دریافت کند.

منابع غذایی حاوی چربی‌های اشباع شده نیز غنی از برخی ویتامین‌ها و مواد معدنی مهم هستند. به عنوان مثال گوشت گاو علاوه بر این که چربی اشباع شده دارد، حاوی پروتئین نیز هست که برای ساخت سلول‌های انسانی ضروری است. همچنین مقادیر بالایی آهن دارد که مصرف آهن در بارداری برای حمایت از گردش خون در بدن مادر و جنین ضروری است. بسیاری از خانم‌ها به دلیل بالا رفتن حجم خون در بارداری، در معرض کم خونی قرار دارند؛ بنابراین مصرف گوشت می‌تواند به پیشگیری از کم خونی فقر آهن در بارداری کمک کند. اما بهتر است از در مصرف گوشت در بارداری دقت کنید از گوشت‌های کم چرب استفاده کنید.

پنیر و سایر لبنیات نیز اگرچه مقدار زیادی چربی اشباع شده دارند، اما منبع خوبی از کلسیم هستند. مصرف کلسیم در بارداری برای شما و جنین ضروری است.

چربی‌هایی که باید از مصرف آنها اجتناب کنید : چربی های ترانس

چربی‌های ترانس در فرآیندی تولید می‌شوند که در آن هیدروژن به روغن نباتی اضافه می‌شود. شما احتمالاً اصطلاحات روغن هیدروژنه و یا روغن نیمه هیدروژنه را قبلا شنیده‌اید. این فرآیند باعث می‌شود که مدت زمان ماندگاری این محصولات افزایش پیدا کند؛ اما در مقابل، آنها را به مضرترین نوع چربی برای سلامتی تبدیل می‌کند. این نوع چربی در تنقلاتی نظیر چیپس، پفک، شیرینی جات و فست فودها وجود دارد. 

سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) از سال 2018 تولید چربی‌های ترانس را ممنوع اعلام کرده است. اما اگر هنوز هم در فروشگاه‌های مواد غذایی با چربی‌های ترانس مواجه شدید یادتان باشد که آنها را خریداری نکنید. اگر مجبور شدید از این نوع چربی‌ها استفاده کنید، باید کمتر از یک درصد از کالری مصرفی شما را تشکیل دهند. چربی‌های ترانس فقط از کالری تشکیل شده‌اند و هیچ فایده ای برای بدن شما ندارند. برعکس، می‌توانند سلامت شما و جنین را به خطر بیندازند. 

مصرف چربی در بارداری چقدر باید باشد؟

شما باید حدود 20 تا 35 درصد از کالری مورد نیاز خود را با مصرف چربی‌ در بارداری به دست بیاورید. بنابراین فردی که کالری مورد نیاز روزانه اش حدود 2000 کالری است، می‌بایست بین 400 تا 700 کالری خود را از طریق چربی تامین کند. از آنجا که در هر گرم چربی حدود 9 کالری وجود دارد، درواقع فرد باید بین 45 تا 75 گرم چربی مصرف کند. البته شما فقط مجاز هستید که از چربی‌های مفید که در بخش قبل به شما معرفی شدند، استفاده کنید.

عوارض مصرف چربی در بارداری چیست؟

همانطور که در بخش قبل ذکر شد، چربی‌ها سه دسته هستند: چربی‌هایی که باید به تعادل مصرف شوند، چربی‌هایی که باید به شدت محدود شوند و چربی‌هایی که باید از مصرف آن‌ها خودداری شود. حال اگر شما از چربی‌های ناسالم استفاده کنید یا در مصرف چربی در بارداری زیاده روی کنید، چه اتفاقی می‌افتد؟

  • هر غذایی که شما می‌خورید به کودکتان نیز می‌رسد. چربی‌ها نیز از این نظر استثنا نیستند و از طریق جفت به بدن کودک می‌رسند و باعث تغییر مشخصات متابولیک کودک می‌شوند. در یک مطالعه مشخص شد که اگر مصرف چربی در بارداری زیاد باشد، نوزادان این مادران از نظر وزن کوچک هستند اما غلظت چربی در بدن آنها بیشتر است. این نوزادان بعدا در زندگی با خطر افزایش وزن مواجه می‌شوند و متابولیسم آنها شبیه متابولیسم افراد دیابتی است. این نشان می دهد كه وضعیت متابولیک نوزاد به طرز چشمگیری با رژیم غذایی مادر در دوران بارداری مرتبط است. 
  • در یک مطالعه دیگر مشخص شد که مصرف چربی در بارداری در مقادیر زیاد، می‌تواند تغییراتی در مغز کودک ایجاد کند و به طور بالقوه منجر به اختلالات سلامت روان مانند اضطراب و افسردگی شود. درواقع این یک دستاور منحصر به فرد بود که نشان داد رژیم غذایی دوران بارداری علاوه بر تاثیراتی که در جسم مادر و کودک می‌گذارد، می‌تواند در روان و رفتار کودک نیز تاثیر بگذارد. 
  • مطالعات جدید نیز نشان می‌دهند که مصرف چربی زیاد در دوران بارداری می‌تواند بر سلول‌های بنیادی خونساز کبد نوزادان تاثیر بگذارد و باعث کوچک شدن کبد آنها شود. همچنین سیستم ایمنی بدن نوزادان را تضعیف می‌کند.
  • یک مطالعه نیز نشان داد مصرف زیاد چربی ترانس به خصوص در سه ماهه دوم بارداری رشد جنین را افزایش می‌دهد؛ البته نه به شکل خوب! نوزادانی که بیشتر از مقدار لازم رشد می‌کنند در معرض بسیاری از عوارض از جمله زایمان زودرس قرار دارند. 

جایگزین چربی مضر در بارداری با چربی مفید

برای اینکه عوارض مصرف چربی در بارداری را به حداقل برسانید، می‌بایست در مورد نوع چربی‌ها و مقدار آنها دقیق‌تر باشید. همچنین رعایت نکات زیر می‌تواند به شما کمک کند:

  1. هنگام پخت و پز غذا یا شیرینی پزی، به جای روغن‌های هیدروژنه از روغن کانولا استفاده کنید. برای سس سالاد هم می‌توانید از روغن زیتون یا روغن دانه کتان استفاده کنید. مصرف روغن کنجد در دوران بارداری نیز گزینه خوبی است.
  2. همیشه گوشت کم چربی خریداری کنید و مصرف گوشت را در هفته محدود کنید، اما حذف نکنید.
  3. توصیه می‌شود که در هفته 2 تا 3 وعده ماهی استفاده کنید ( در هر وعده حدود 113 گرم ماهی مصرف کنید).
  4. در سالادهایتان از آجیل استفاده کنید تا انواعی از مواد مغذی از جمله چربی‌های ضروری را وارد بدنتان کنید.
  5. چربی‌هایی که روی غذاهای شما جمع می‌شود را قبل از خوردن بردارید و دور بریزید.
  6. مصرف فست فود در بارداری را به حداقل برسانید و از غذاهای حاوی پنیر پیتزا کمتر استفاده کنید. غذاهای سرخ کردنی هم می‌بایست به خصوص در دوران بارداری به شدت محدود شود؛ زیرا می‌تواند خطر بسیاری از عوارض بارداری را افزایش دهد. 
  7. خوراکی‌های چرب و پرکالری مانند مصرف سوسیس و کالباس در بارداری که اغلب فاقد هر گونه ارزش غذایی هستند را با میوه و سبزیجات جایگزین کنید. 
  8. از لبنیات کم چرب با درصد چربی کمتر از 2% استفاده کنید. 
  9. پوست مرغ را قبل از طبخ، بگیرید و دور بریزید.
  10. سعی کنید بیرون از خانه غذا نخورید. شما از شیوه طبخ غذا در رستوران‌ها خبر ندارید و ممکن است از روغن های ترانس و مضر در تهیه غذاها استفاده کنند. 

منبع:

https://www.whattoexpect.com/pregnancy/fat-in-diet/